أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

269

قانون ( فارسى )

خلط بدجنس پاكسازى گردد ، يا اينكه بسيار عرق كند و پاكسازى از راه عرق كردن صورت گيرد كه اين مشروط به شرطى است كه بيمار داراى نيروى كافى باشد . در اين حالت بيمار به زودى خود را سبك و سرحال مىبيند . نشان از ورمها 1 - اگر كسى به تب شديد مبتلا است . و در اثناى بيمارى ورم در پيچ و خمهاى رويهء بدن و دست و پاها پديد آمد ، خوب نشانى نيست . 2 - اگر كسى كه قبلا ورم در دست و پاها و پيچ و خمهاى بدن داشته به تب شديد مبتلا شود ، خوب نيست ؛ اما كم‌زيان‌تر از آن است كه بعد از مبتلا شدن به تب شديد ورم پديد آيد و يا ورم از اثر عفونت مادهء به وجودآورندهء تب باشد . 3 - اگر در اثناى بيمارى سخت ورم از بن گوش سر برآورد و چندان رسا نشد كه چرك كند ، خوب نيست ؛ مگر اينكه تخليهء بدن بعد از پيدا شدن ورم آيد كه در اين حال جاى نگرانى نيست . 4 - اگر ورم در بيخ گوش پيدا شد و به پختگى نرسيد و پيامدش تخليه و پاكسازى رخ نداد - كه بيمار از اثر آن خوب از خلط ناباب پاك شود - خوب علامتى نيست . اما اگر احيانا ديدى كه ورم پخته شده است و ورم خراج يا ورم از هر خلط ديگرى است ، ترا فريب ندهد و فورا حكم مكن كه خوب است ؛ زيرا تنها پخته شدن و چرك كردن همه چيز نيست ، بسا روى داده است كه ورم رويهء بدن در اثناى بيمارى به پختگى رسيده است و پنداشته‌اند كه بيمارى دارد پايين مىآيد و از بين مىرود ، امّا بدون توقع ، بيمار جهان را بدرود گفته است . 5 - هر نوع جوش يا ورم كه بر رويهء بدن در اثناى بيمارى پيدا شود و سپس ناپديد گردد ، علامت بدحالى بيمار است . 6 - اگر جوش يا ورم پيدا شد و ناپديد گشت و دوباره سر برآورد خوب است ؛ زيرا دليل بر نيرومندى طبيعت است . ممكن است انسانى كه بيمار شده قبلا عادت داشته است كه به چنين ورم و جوشهايى كه سر برمىآورند و پنهان مىشوند مبتلا شود . اگر چنين باشد نبايد از بروز چنين ورم و جوشها و ناپديد شدنشان زياد نگران باشى ! نشان از شكل جوشها 1 - اگر كسى كه به نوعى از تبهاى شديد مبتلا است ، جوشهاى سياه رنگ شبيه به نخود درآورد بسيار بد است و اگر واقعا معلوم شد كه جوشها معلول اين بيماريند ، اكثرا بيمار در روز دوم پيدايش جوشها مىميرد . 2 - اگر كسى به بيمارى سخت مبتلا است و در اثناى بيمارى قرحه‌هاى مايل به سبز ، مايل به سياه ، مايل به آسمانى و يا زردرنگ بر بدنش پيدا شد ، خوب نيست ؛ اما قرحه اگر زرد رنگ باشد كمتر از ساير رنگها نگران‌كننده است . 3 - گويند اگر كسى كه بيمارى سخت دارد چيزى سياه رنگ شبيه دانه انگور سياه بر زانويش